Sveti Svorad i sveti Benedikt iz Skalke

Sveti Andrija Svorad (slovački Andrej Svorad, poljski Andrzej Świerad, češki Sverad, latinski Zoerardus), benediktinski redovnik, prvi slovački svetac, rođen je oko 980. u poljskom naselju Opatowcu (kazimierski kotar, Svetokriško vojvodstvo).

Djetinjstvo i početak redovničkog života

Njegov sljedbenik, sveti Benedikt (Beňadik) iz Skalke, slovački benediktinac i mučenik, rođen je kao Stojislav krajem X. stoljeća u slovačkom gradu Nitri. Svorad je u ranoj mladosti živio kao pustinjak u blizini sela Tropie (općina Gródek nad Dunajcem, Malopoljsko vojvodstvo), a oko godine 1000. djelovao kao misionar i pustinjak u Oławi (Donja Šleska).

Svećeništvo i redovništvo

Za vladavine ugarskog kralja Stjepana I. stigao je u slovački grad Nitru (zapadna Slovačka), a oko 1003. smjestio se kao benediktinski redovnik u samostanu svetog Hipolita na planini Zobor iznad Nitre. Tamo je iz ruku opata Filipa primio monaško ruho i uzeo redovničko ime Andrej. Pobožni asket, opasan željeznim lancem, na Zoboru je postao duhovni vođa Benedikta iz Nitre. Svorad i Benedikt napustili su samostan i postali pustinjaci u spilji uz rijeku Váh, u blizini grada Trenčína. Danas se tamo nalazi gradić Skalka nad Váhom, čije ime se obično i spominje uz svetog Benedikta.

Smrt i mučeništvo

Svorad je preminuo oko 1030, a Benedikt je nastavio živjeti u spilji, prozvanoj Svoradova spilja. Umoren je 1034. od razbojničke bande koja je u spilji tražila blago. Benediktovo tijelo razbojnici su bacili u rijeku Váh, gdje je pronađeno potpuno očuvano godinu dana kasnije, na mjestu gdje je na obali rijeke neprestano stražario jedan orao.

Štovanje i relikvije

Ugarski kralj Géza I. proglasio je Svorada 1064. jednim od zaštitnika Mađarske. Njegove relikvije nalaze se u katedrali svetog Emeráma u Nitri. U tu katedralu prenesene su 1083. i relikvije svetog Benedikta. Svetog Svorada i svetog Benedikta Slovaci smatraju svojim prvim svecima. Osim Slovaka naročito ih štuju i vjernici u Mađarskoj i Poljskoj te doseljenici iz srednje Europe u Sjevernoj Americi. Svetima ih je 1083. proglasio papa Grgur VII.

Zaštitništvo

Sveti Svorad i sveti Benedikt zaštitnici su grada Nitre i nitrianske biskupije, biskupije Tarnów (jugoistočna Poljska), lađara na rijeci Váh te mnogih župa i crkava u Slovačkoj, Mađarskoj, Poljskoj i SAD-u.

Literatura

Sveti Mór (Maurus), benediktinski opat i biskup Pečuha (oko 1000-oko 1075), napisao je „Legendu o svetom Svoradu i Benediktu“, životopis dvojice prvih slovačkih svetaca.